Home

De geringe voedzaamheid van fast food komt niet uit de lucht vallen maar uit de bodem

De eerste aanval op de voedzaamheid van ons voedsel begint al in de bodem, met machinale grondbewerking zoals ploegen. Daarbij wordt de bouwvoor (de bewortelde zone) jaar in jaar uit op zijn kop gezet, om een schoon zaaibed te hebben aan het begin van elk nieuw groeiseizoen. Dat jaarlijkse omkeren van de toplaag levert structureel humusverlies op door oxidatie van humus aan de lucht. En hoe krachtiger de ploeg, hoe groter de gevolgen voor het microbieel bodemleven, de structuur van de bodem (compactie!) en de voedzaamheid van geteelde gewassen.

Planten kunnen zonder de ondersteuning van die aerobe, humusvormende bacteriën en schimmels echter geen organische afbraakproducten meer ontvangen vanuit een wijdere omgeving rond de wortels (de rhizosfeer en verder). Die verteerde organische resten zijn de hapklare brokken die nieuwe plantengroei ondersteunen; ze vormen de voedingsstoffen waarmee de micro-nutriënten kunnen worden aangemaakt die heel bepalend zijn voor de voedzaamheid van een gewas.

Het tweede probleem binnen de intensieve landbouw is een toegenomen afhankelijkheid van fossiele brandstoffen, gefabriceerd uit aardolie. Ze worden niet alleen gebruikt voor de aandrijving van machines met verbrandingsmotoren als krachtbron, maar ook voor fabricage van kunstmest en bestrijdingsmiddelen. Zulke verbindingen verminderen de nutriëntdichtheid van ons voedsel, doordat ze de >bodem-, >gewas- en >voedsel-kwaliteit omlaag brengen via hetzelfde mechanisme als hierboven genoemd: de reductie van het aantal humusvormende bacteriën en schimmels in de bodem. Zij zouden de plant van gewenste organische voedingsstoffen moeten voorzien die de spoorelementen leveren. Die komen vrij bij de -aerobe- afbraak van resten van planten en dieren door bacteriën en schimmels. Spoorelementen zijn vaak nodig als co-factor, bv. bij de vorming van enzymen (een categorie van micronutriënten).

Zonder aerobe (zuurstofminnende) micro-organismen in de bodem bevat de plant dus al snel minder micronutriënten. Dat gaat ten koste van de voedzaamheid van het voedsel dat met die plant wordt gemaakt, en dus ten koste van de gezondheid van mens en dier. Maar dat is nog niet alles.

Een derde probleem vormt de voedselverwerkende industrie, die het voedsel behandelt met kunstmatige toevoegingen en verwijdering van ingrediënten die snel bederven (raffinage). Wat overblijft is een stabiel product met een waslijst aan onnatuurlijke hulpstoffen. Het doel van dit 'pimpen' was dan ook niet de verbetering van de voedzaamheid, maar 'verbetering' van andere, secondaire kenmerken zoals consistentie, houdbaarheid en verkoopbaarheid van het eindproduct.